Płytka kalibracyjna do mikroskopów – wzorzec odniesienia do kontroli i ponownej kalibracji mikroskopów pomiarowych

Przeznaczenie płytki kalibracyjnej do mikroskopów:

Do sprawdzania i kalibracji mikroskopów pomiarowych stosuje się tzw. tarczę kalibracyjną (mikrometr stołowy). Służy ona jako precyzyjna miara odniesienia, za pomocą której można sprawdzić dokładność pomiarową mikroskopu i w razie potrzeby ponownie ją ustawić.

Tarcze kalibracyjne są stosowane w szczególności w mikroskopach pomiarowych monokularowych i binokularowych oraz w mikroskopach wideo z oprogramowaniem pomiarowym.

W przeciwieństwie do klasycznych lup pomiarowych, w przypadku tych mikroskopów nie można wystawić bezpośredniego certyfikatu kalibracji dla zintegrowanej skali. Zamiast tego kontrola metrologiczna odbywa się za pomocą zewnętrznego certyfikowanego obiektu referencyjnego.

Dlaczego mikroskopy nie mogą być kalibrowane bezpośrednio

Różnica między lupami pomiarowymi a mikroskopami pomiarowymi

W przypadku lup pomiarowych ze zintegrowaną skalą – na przykład model 1983 – mamy do czynienia z fizycznym odwzorowaniem skali w skali 1:1.

Odległość między dwiema liniami skali wynosi na przykład:

100 µm ± tolerancja produkcyjna

Ponieważ skale te przedstawiają rzeczywistą długość, można je bezpośrednio zmierzyć w laboratorium kalibracyjnym. Zmierzone odchylenia są następnie dokumentowane w certyfikacie kalibracji lub certyfikacie DAkkS z odniesieniem do krajowych wzorców.

Cechy szczególne skali okularowej w mikroskopie

W przypadku mikroskopów pomiarowych sytuacja jest zasadniczo inna.

Skala znajduje się tutaj w okularze mikroskopu i stanowi część układu optycznego. Ta tak zwana skala okularowa nie stanowi rzeczywistej miary długości w skali 1:1.

Efektywna długość podziału skali w obiekcie wynika dopiero z współdziałania kilku parametrów optycznych:

• Ogniskowa i powiększenie obiektywu
• Obraz pośredni w tubusie
• Pozycja skali okularowej w torze promieni
• Całkowite powiększenie systemu mikroskopowego

Podział skali okularowej odpowiada zatem dopiero w ognisku mikroskopu określonej rzeczywistej długości w przestrzeni obiektu (np. 10 µm lub 20 µm). Zmierzona długość jest zatem właściwością całego układu optycznego, a nie wyłącznie samej skali. Z tego powodu skala okularowa nie może być kalibrowana lub certyfikowana jako miara długości niezależnie od mikroskopu. Demontaż skali w celu oddzielnego pomiaru nie jest ponadto przewidziany w konstrukcji i wymagałby warunków zbliżonych do czystych pomieszczeń ze względu na niezbędne wymagania dotyczące czystości.

Kalibracja mikroskopów za pomocą certyfikowanej tarczy kalibracyjnej

W celu metrologicznie prawidłowej kontroli mikroskopu stosuje się zatem certyfikowaną tarczę kalibracyjną (mikrometr stołowy). Składa się ona z bardzo precyzyjnej skali referencyjnej o znanych odstępach między liniami, na przykład:

Skala kalibracyjna S-1983-001 z podziałką 10 µm

Skala jest mierzona w akredytowanym laboratorium kalibracyjnym i dostarczana wraz z certyfikatem kalibracji – najlepiej z akredytacją DAkkS.

Określane są następujące wartości:

• rzeczywisty odstęp między liniami
• odchylenie pomiarowe
• niepewność pomiaru
• odniesienie do norm krajowych

W ten sposób tarcza kalibracyjna służy jako odwzorowywalne referencyjne urządzenie kontrolne do kalibracji mikroskopów.

Zastosowanie tarczy kalibracyjnej

W celu sprawdzenia mikroskopu tarcza kalibracyjna jest umieszczana na stoliku obiektowym i ustawiana pod mikroskopem.

Porównując:

• podziałkę mikroskopu
• i certyfikowaną odległość między liniami skali referencyjnej

można ustalić, czy mikroskop działa w granicach dopuszczalnego odchylenia pomiarowego. W przypadku mikroskopów wideo lub cyfrowych systemów pomiarowych w tym kroku dodatkowo kalibruje się oprogramowanie pomiarowe, zapisując znaną odległość referencyjną jako współczynnik skalowania w systemie.

Dokumentacja kontroli mikroskopu

Kontrola mikroskopu jest zazwyczaj dokumentowana w wewnętrznym protokole kalibracji lub certyfikacie kontroli.

Typowa zawartość takiego protokołu kalibracji to:

• Nazwa i typ sprawdzanego mikroskopu (np. mikroskop PEAK typu 2034-100)
• Punkty pomiarowe i sprawdzone odległości skali
• Ustalone odchylenia pomiarowe
• Numer seryjny referencyjnego przyrządu pomiarowego (tarczy kalibracyjnej)
• Numer seryjny sprawdzanego mikroskopu
• Imię i nazwisko osoby przeprowadzającej kontrolę
• Data kontroli
• Warunki otoczenia (temperatura i wilgotność powietrza)
• Odniesienie do certyfikatu kalibracji referencyjnego przyrządu kontrolnego
• Termin następnej rekalibracji

Wzór takiego protokołu kalibracji można znaleźć pod poniższym linkiem.

Tarcze kalibracyjne do mikroskopów – dostępne modele

Jeśli chcesz zamówić tarczę kalibracyjną do kontroli lub kalibracji mikroskopu, możemy zaoferować Ci dwa różne modele:

• S-001-S (bez protokołu DAkkS)
• S-001-S-DAkkS (z protokołem DAkkS)

Muster - Sample_S-1983-DAkkS